5378 Sayılı Kanun'un Kapsamı ve Son Değişiklikler
5378 Sayılı Kanun'un 3. maddesi, engeli “doğuştan veya sonradan herhangi bir nedenle bedensel, zihinsel, ruhsal, duyusal ve sosyal yeteneklerini çeşitli derecelerde kaybeden, toplumsal yaşama uyum sağlama ve günlük gereksinimlerini karşılamada güçlükleri olan” bireyler olarak tanımlamaktadır.
Kanunda 2013, 2016 ve 2022 yıllarında önemli değişiklikler yapılmıştır. 2022 değişiklikleriyle birlikte engelli bireylerin kamuya açık alanlarda erişilebilirlik hakları güçlendirilmiş, istihdam kotası yükümlülükleri genişletilmiş ve engelli kimlik kartı sistemi yeniden düzenlenmiştir.
Engelli Sağlık Kurulu Raporu Alma Hakkı ve Yasal Dayanak
5378 Sayılı Kanun'un 16. maddesi ve buna dayanılarak çıkarılan yönetmelikler uyarınca, engelli bireyler yetkili devlet hastanelerinden sağlık kurulu raporu almaya hak kazanmaktadır. Bu rapor; engellilik oranını, engellilik türünü ve sürecini belgeleyen resmi sağlık belgesidir.
Engelli sağlık kurulu raporu; engelli kimlik kartı, özel indirimler, vergi muafiyeti ve sosyal yardımlardan yararlanabilmek için temel belge niteliğindedir.
Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Raporlar Hakkında Yönetmelik
Sağlık Bakanlığı'nın yayımladığı “Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Engellilere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik” (30 Mart 2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete), engel gruplarını ve oran hesaplama yöntemini belirlemektedir. Yönetmeliğe göre;
- Engel oranı %40 ve üzeri olanlar engelli kimlik kartına başvurabilir.
- Ağır engelli statüsü için %50 ve üzeri engel oranı gerekmektedir.
- Rapor, çok uzmanlıklı sağlık kurulunca (en az 3 uzman) düzenlenir.
- Kalıcı engellilik durumunda raporun son geçerlilik tarihi bulunmayabilir.
Engelli Kimlik Kartı ve Avantajları
5378 Sayılı Kanun kapsamında düzenlenen Engelli Kimlik Kartı; engel oranı %40 ve üzeri olan bireylere Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından verilmektedir. Kart;
- •Şehiriçi toplu taşıma (metro, otobüs, tramvay) ücretsiz veya indirimli kullanım hakkı
- •Engelli araç indirimli ÖTV muafiyeti (%90 veya %100 engellilik için)
- •Gelir vergisi indiriminden yararlanma (çalışan engelliler için)
- •Sosyal yardım programlarına öncelikli başvuru hakkı
- •Sağlık hizmetlerinde öncelikli muayene hakkı
Başvuru Süreci Adım Adım
Engelli sağlık kurulu raporu ve kimlik kartı için süreç şu adımlardan oluşmaktadır:
- MHRS randevusu alın: mhrs.gov.tr veya ALO 182 hattından sağlık kurulu raporu için yetkili hastaneye randevu alın.
- Gerekli belgelerle hastaneye gidin: T.C. kimlik kartı, başvuru formu ve varsa tıbbi geçmişe ilişkin belgeler (epikriz, MR, ilaç dökümü).
- Sağlık kurulu muayenesi: İlgili branş uzmanları tarafından muayene yapılır; engellilik oranı ve türü belirlenir.
- Raporu teslim alın: Onaylanan rapor size verilir; engel oranı %40 ve üzerindeyse engelli kimlik kartı başvurusuna devam edebilirsiniz.
- Kimlik kartı başvurusu: e-Devlet üzerinden veya Aile ve Sosyal Hizmetler İl/İlçe Müdürlüğü'ne şahsen başvurulur.
Hangi Hastanelerden Rapor Alınır?
Engelli sağlık kurulu raporu yalnızca Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş devlet hastanelerinden alınabilmektedir. Yetkili hastane listesi Sağlık Bakanlığı'nın resmi web sitesinde yayımlanmaktadır. Genel olarak şu özellikleri taşımaları gerekir:
- •Büyük devlet hastaneleri veya eğitim ve araştırma hastaneleri
- •Birden fazla uzmanlık branşına sahip olmaları (en az 3 uzman heyet üyesi)
- •Sağlık Bakanlığı yetkilendirmesine sahip olmaları
Özel hastaneler engelli sağlık kurulu raporu düzenleme konusunda yetkilendirilmemiştir. Yalnızca yetkili devlet hastanelerine başvurun.